Zile ki gen pwopriyete bò lanmè ki pi abòdab yo
10 Jul
Souple tann...
24 jen
Dekouvèt nan fon lanmè Karayib la: Nouvo espès ak chèn mòn kache
Pifò nan planèt nou an rete yon mistè pou limanite. Apeprè 70% nan sifas Latè a kouvri ak dlo, kote yo jwenn ekosistèm ki pi vaste ak varye yo. Men, pifò ladan l rete san eksplore. Chak ane, ekip syantis ak byolojis maren yo antre nan oseyan enkonpreyansib la pou evalye kondisyon dlo a, etidye efè rechofman planèt la, epi fè rechèch sou lavi sovaj. Nan vwayaj sa yo, yo souvan rankontre espesimèn ki pi enkwayab yo. Ann chèche konnen sa syantis yo te jwenn sou kòt Pòtoriko ak Ti Kayiman nan kèk mwa ki sot pase yo.
Yo dekouvri òganis ki reziste presyon nan kwen ki pi fon nan Atlantik la.
Aventurye nan twou Pòtoriko a
Nan zòn limit ant Lanmè Karayib la ak Atlantik Nò a, epi apeprè 75 a 100 mil lanmè soti nan Pòtoriko, gen yon twou inik jewolojikman. Depi yo te premye egzamine li nan 19yèm syèk la, li te konfonn chèchè yo ak fenomèn gravitasyonèl spesifik li yo ak byolojis yo ak abitan rezistan li yo, ki kapab viv anba yon presyon 840 atmosfè. Se kondisyon sa yo yo andire nan pwen ki pi pwofon twou a, ki se tou pwen ki pi fon nan Atlantik la. Avèk yon pwofondè 8,300 mèt, twou a tèlman pwofon li ta ka plonje plis pase 97% nan K2, dezyèm mòn ki pi wo nan mond lan. Sektè sa a ke yo rekonèt kòm Milwaukee Deep, epi li lajman abite pa envètebre, ki te devlope kapasite enkwayab pou viv anba presyon egal a plizyè milye elefan anpile sou yon ti pyès monnen.
Kreyati yo jwenn sou kòt Pòtoriko.
Nan mwa mas, ekspedisyon yo te antre nan twou a pou jwenn pwason vivan ki pi fon yo te janm kaptire a. Syantis yo konnen pwason sa a kòm Abyssobrotula galatheae, oubyen anguil brosm, epi li siviv anba presyon entans. Anba kote pifò òganis vivan ta gen pwoteyin sou kò yo ki destabilize, anguil brosm nan pwospere paske li akimile yon pwodui chimik pwoteksyon nan tisi li yo. Yon lòt dekouvèt etonan se te Scopelocheirus schellenbergi, yon anfipòd ke yo te jwenn sèlman nan rejyon ki pi fon nan Pasifik la, tankou Twou Kermadec la, jiskaprezan. Pou je a, yo sanble ak kribich ki gen yon aparans dwòl, epi yo se charoyè ki trè voras: yo manje matyè òganik ak dechè, epi yo kapab devore yon pwason antye.
Mòn anba dlo toutotou Karayib Britanik la
Epitou nan mwa mas, Sant pou Anviwònman, Lapèch ak Syans Akwakilti Wayòm Ini a te dirije yon ekspedisyon atravè plizyè zile Karayib yo epi li te fè yon gwo avansman. Toupre kòt Ti Kayiman an gen yon trezò jewolojik ki te rete kache pou je moun jiska mas sa a. Chenn mòn yo kòmanse nan yon pwofondè 2,500 mèt epi li pwolonje rive nan 20 mèt anba sifas la. Ekspedisyon an te jwenn tou yon gwo twou ble ki plonje nan fon tè a, rive nan 550 mèt anba nivo lanmè a. Reyalite ki pi etonan an se te jwenn pant yo ki pwospere ak lavi soumakwatik, piske fòmasyon sa yo anjeneral arid. Yo kouvri ak koray gorgonyen ki an sante eksepsyonèlman, k ap grandi san maladi ki afekte resif yo atravè Karayib la. Pwoteje pa gwo pwofondè li epi abrite pa mòn yo, li se lakay yon gwo popilasyon eponj lanmè zoranj ki sanble ak jele epi gwo ban pwason vizite li. Ekspedisyon sis semèn nan te eksplore peyizaj soumakwatik sa yo lè l sèvi avèk kamera ak sond sona ki opere nan yon pwofondè 6,000 mèt. Pami bèt sovaj etonan yo te jwenn yo, genyen pwason dragon klere, yon pwason ble ak je tib ki pwente anlè, ak yon anguil pelikan ak yon bèl ke woz. Syantis yo te rekonèt ke kèk nan espesimèn ra sa yo poko idantifye. Gras a envansyon ak travay di ekip sa yo, limanite ap piti piti kraze youn nan ekosistèm ki pi misterye e ki pi difisil pou atenn nan mond lan. Kondisyon dezagreyab, tankou tanperati ekstrèm ak presyon ki pa ka tolere, fè plonje ak deplwaman ekipman difisil. Yon lòt bò, abitan yo, pa nati, frajil e yo pa ka kaptire oswa etidye lè l sèvi avèk zouti tradisyonèl yo. Kit se nan pwofondè twou Pòtoriko a oswa nan gwo chèn montay ki toupre Zile Kayiman yo, toujou gen gwo rejyon kache pou eksplore ak anpil bagay pou aprann. Sekrè oseyan an toujou kouche trankilman anba a, ap tann pou kiryozite san rete nou an dekouvri yo.